مجله ی ادبی اوراز

Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA MicrosoftInternetExplorer4

/* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt; mso-para-margin-top:0in; mso-para-margin-right:0in; mso-para-margin-bottom:10.0pt; mso-para-margin-left:0in; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-theme-font:minor-fareast; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin;}

افکار عمومی یک نیروی سیاسی

وحید اوراز

این ملت است که سزاوار توجه است،زیرا که از همه قویتر و نیرومندتر است. ماکیاولی- کتاب شهریار

از مدتها پیش کشورهای دموکراسی شعاری را سر لوحه امورات خود قرار دادند که روسو در فرمول مشهور قرارداد اجتماعی خود: "تنها اراده عمومی است که می تواند دولت را هدایت کند" ترسیم کرد. انقلاب آمریکا و فرانسه این اندیشه ها را در عمل پیاده و آن را به صورت قانون درآورد.تمام قوانین اساسی کشورها بنیان اقتدار و قوانین را بر دو اصل برابری و رای اکثریت قرار داده اند.فکر مراجعه به آرای مردمی هنوز هم مطرح است. حتی بزرگترین دشمنان دموکراسی هم بدان توسل می جویند؛آنها هم که به طور ذاتی جریان رخدادها را بررسی می کنند،بیش از پیش در پی آن هستند که نقش افکار را در آن ارزیابی کنند. از آغاز نیمه اول قرن نوزدهم، هر مورخی که می خواهد به شایستگی این نام را داشته باشد،نمی تواند در نوشته های خود وجود نیرویی سیاسی به نام افکار عمومی را انکار کند،چه با آن موافق باشد و چه با آن مخالف.

موقعیت افراد،روابط متقابل آنها و روابط آنها با قدرت سیاسی که بر زندگی و موقعیت هر کسی بستگی داشته و دارد،به کلی تغییر کرده است. در گذشته،فاصله اجتماعی میان افراد و صاحبان قدرت از امروز بسیار بیشتر بود. عامه مردم تقریبا از صحنه رقابت میان قدرتمندان غایب بودند. نظر توده مردم به حساب نمی آمد.عامه مردم آنچه پیش می آمد،یا تحمل می کردند یا می پذیرفتند،ولی در آن مشارکت نداشتند و تحت فشار شدید حاکمان بودند. وقتی هم که فشار و ظلم صاحبان قدرت آن قدر زیاد می شد که دیگر قابل تحمل نبود،مردم به طرزی خشونت بار عصیان می کردند. زندگی روزمره یک بار برای همیشه شکل گرفته بود،افراد سرنوشتی محتوم داشتند که از تولد تا مرگ آن را می پذیرفتند. نهادها،با وجود تحول آرام تا حد زیادی ثابت بودند. لازم نبود که در هر لحظه ای قانونی وضع شود تا روابط تازه ای را که از شرایط تازه زاییده می شد،از نو سامان دهد.

به مرور زمان و با گسترش وسایل ارتباط جمعی،مانند روزنامه و رادیو و تلویزیون، جهان شاهد پیدایش جامعه تازه ای می شود که در آن کلیه افراد،صرف نظر از اینکه در کجا زندگی می کنند و یا به چه گروه اجتماعی تعلق دارند،در تماس با منابع خبری از رویدادها و رخدادها آگاه می شوند. در این عصر،قدرت به تدریج به مردم نزدیکتر می شود و بقای نظام به داوری و نظر همگان بستگی پیدا می کند،بطوری که امروز حکومت و دولت موضوع افکار عمومی شده است و صاحبان قدرت از هاله تقدس گذشته بیرون آمده و در معرض داوری همگان قرار گرفته اند. صاحبان نفوذ دیگر نمی توانند قدرت را به دست بگیرند و یا آن را حفظ کنند،مگر با موافقت ضمنی یا آشکار نیرویی ناپیدایی به نام افکار عمومی.

سیاستمدارانی که طرفداران زیادی ندارند و یا نامزدهایی که برای تحقق اهداف خود نمی توانند در انتخابات رای کافی به دست آورند،در واقع از قدرتی برخوردار نیستند. بدین سان، روز به روز به عده افرادی که به نقش خودآگاهی می یابند،و رهبرانی که به مردم اهمیت می دهند و می دانند در چه مواقعی خواست مردم را به حساب آورند،افزوده می شود. ارتباطی که میان این دو وجود دارد بیش از هر چیز به میزان پیشرفت جامعه و ماهیت حکومت بستگی دارد.

امروزه در انتخابات نظر هر فردی با دیگری هموزن است،زیرا افراد تنها یک رای دارند و آرای آنها هم با هم مساویند. در جامعه امروز هر فردی تا حدی اختیار کامل دارد و می تواند مسیر زندگی خود را خود تعیین کند. امروزه هر خانواده آزاد است که فلان روزنامه و هفته نامه و ماهنامه را بخرد و به فلان گروه و حزب در انتخابات رای بدهد،یا از فلان سیاست حمایت کند که با منافع او بیشتر سازگار است و آرزوهایش را بیشتر برآورده می کند. در نتیجه،گفتگو و تبادل نظر با دیگران به تدریج در زندگی روزمره رایج می شود و حاصل این گفته ها در آرای انتخاباتی به صورت جریانهای فکری بر سرنوشت جامعه تاثیر می گذارد.